Bây chừ người ta đến Lập Thạch hỏi về những người ăn đất. Trước hết. Cũng không còn ai ăn nữa…”. Món ăn được làm từ đất nức danh một thời. Ngày trước những người chế biến món ăn từ đất thường lấy vật liệu ở đó. Sau đó. Thị trấn Lập Thạch. Cuộc sống cô độc một mình chẳng có nghề gì để mưu sinh. Tuy nhiên. Người dân đi chợ thỉnh thoảng gồng gồng. Và cả ở chợ thị trấn Lập Thạch giờ. Cách chế biến món ăn từ đất không khó nhưng cũng lắm công phu. Ông nhớ như in ở gần nhà ông có một bà cụ tên là Nguyễn Thi Sạ.
Khí hậu. Chợ phiên. Người ta có thể mua những thực phẩm khác để bổ sung dinh dưỡng chứ chẳng ai ăn đất. Họ được những cán bộ CA huyện Lập Thạch giới thiệu đến nhà cụ Lạc để mua đất mang về nước ăn và làm quà biếu”.
Không còn ai chế biến. Ấy thế mà mấy chục năm trời cụ Sạ sống bằng nghề chế biến món ăn từ… đất. “Món ăn từ đất cho tới thời điểm này đã dần mai một. Không hề có một hạt sạn nào. Thơm lừng tan nhuyễn trong miệng và đặc biệt không bao giờ có sạn… Đất - món ăn dành cho các bà bầu Vùng đất Lập Thạch. Ngọn đồi đã được san phẳng. Miếng đất lúc đó trở thành món ăn nhẵn chứ không phải là một cục đất thường nhật nữa.
Món ăn từ đất giờ chỉ còn trong ký ức của những người một thời nghiện nó. Ông Nguyễn Mạnh Tưởng –Chánh văn phòng UBND huyện Lập Thạch cho biết: “Món ăn từ đất rất đặc biệt. Thời đó nữ giới mang thai chưa có điều kiện bổ sung các chất như hiện thời thường ăn đất.
Mà vùng nguyên liệu để chế biến món ăn này nhiều nhất là ở đồi Công an. Con người và văn hóa trong những cuốn sổ cũ kỹ. Giá cả lúc nào cũng thế chứ không bấp bênh như những mặt hàng khác…”. Cứ sáng sớm cụ Sạ lại lên những quả đồi đào bới. Những món ăn đặc biệt như thế mai một đi…”. Để có được món đất vừa thơm vừa ngon thì người ta phải hun nó bằng vỏ trấu.
Những sự kiện của thời tiết. Không còn ai ăn nữa. Ở vùng đất này khó ai có thể tin người ta lại chế biến được món ăn ngon từ đất. Chỉ tiếc. Ông Tuyến vinh diệu bảo: “Nói thật dù là sơn hào hải vị cũng chưa chắc đã nức tiếng.
Mùi vị của món ăn từ đất cũng rất đặc biệt cứ bùi bùi. Những ngày ấy. Nhưng nó thơm nức. Ông Tuyến bảo: “Tôi thích ghi chép lại những tháng ngày đáng nhớ.
Trong ấy là những viên đất trắng phau”. Tại các chợ chiều. Nhưng món đất ở vùng đất Lập Thạch này đã được sang nước ngoài rồi đấy. Đức Hạnh. Nhưng bây giờ. Loại đất thịt đặc biệt có màu như đất thó để về chế biến món ăn. Bà Trần Thị Bảy cũng san sẻ: “Món ăn từ đất này nghe thì có vẻ ghê.
Khó không phải vì người dân lười cần lao mà vì đặc trưng của vùng đất cằn cỗi khó canh tác.
Những người chế biến món ăn từ đất là rất khó nếu không muốn nói là không còn ai làm nữa. Nó như một nét văn hóa độc đáo của người dân nơi đây. Nhưng giờ đã mai một.
Kinh tế hiện thời khá lên rồi. Một cái cuốc. Năm 1998. Nhấp một ngụm trà nóng ông Tuyến buồn rầu bảo: “bây chừ ra ngoài chợ. Ông Tuyến lại trầm ngâm.
Đố ai có thể tìm được cái món ăn từ đất nữa. Các anh nhìn đấy. Tỉnh Vĩnh Phúc một thời nổi danh về sự nghèo khó. Có một món ăn mà ít nơi nào có và bày bán như một món hàng ăn bồi bổ được làm từ đất như vậy.
Những miếng đất được sắt ra từng miếng vừa vặn như thanh kẹo lạc. Đồ nghề của cụ Sạ cũng rất đơn giản. Trước đây khi ông còn nhỏ. Một cái rổ để đựng đất. Ông Tuyến nói. Ngồi bên chồng. Những nét văn hóa gần gụi trong cuộc sống. Trong ngôi nhà cổ kính hiếm hoi tại tổ dân phố Phú Chiền.
Quả tình. Những người ăn đất cho biết. Có thể nói những người ăn đất đã không còn. Món đất thời ấy bán rất đắt hàng.
Người ta phải đi đào đất từ những đồi có loại đất này. Điều tôi ấn tượng nhất với vùng đất này là nét văn hóa ăn đất của người dân nơi đây.
Một người phụ nữ khác cũng nức danh trong vùng về chế biến món ăn từ đất là cụ Nguyễn Thị Lạc. Cụ Sạ tình cảnh éo le lắm. Ở nơi nào có loại đất đặc biệt ấy là cụ đào. Nhà cửa cũng đã mọc lên san sát rồi…”. Điều đặc biệt. Rồi cụ về nhà đi lấy lá sim hun cả buổi chiều hôm sau mang bán ở chợ.
Có nhiều người đi chợ chỉ để mua đất hay còn gọi là món ngói về ăn. Những bà bầu rất thích ăn món này bởi nó có thể bổ sung can xi và có vị đặc biệt. Ăn vào miệng tan nhuyễn ngay. Thế rồi cụ Sạ theo người ta đi khai thác đất. Ảnh: tiết hạnh Món ăn từ đất chỉ còn trong ký ức… Sau một hồi hồ hởi kể chuyện. Giờ cụ Lạc đã tốn.
Gánh gánh nhưng cũng chỉ mua về một gói lá chuối khô. Ăn loại đất này như ăn kẹo vậy. Và đặc biệt là phảilá sim rừng thì món đất ấy mới thơm ngon. Ông Nguyễn Ngọc Tuyến (80 tuổi) thường có thói quen biên chép lại các sự kiện của thiên nhiên. Ông Tuyến kể: “Khoảng những năm 1997. Vô cùng thú vị…”. Ông Tuyến bảo. Nhà cụ Lạc không nghèo nhưng cụ cũng làm “nghề phụ” là chế biến đất thành món ăn đem ra chợ bán.
Có hai vị nhà buôn người Nhật đến đây.
No comments:
Post a Comment